Page 54 -
P. 54

โครงการพัฒนาหนังสืออิเล็กทรอนิกส์เฉลิมพระเกียรติ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี



                                    สัทวิทยา : การวิเคราะหระบบเสียงในภาษา                                                                                           บทที่  5  คลังศัพท  47



                                                               บทที่ 5
                                                              คลังศัพท


                           5.1 คลังศัพท  (Lexicon)

                                 คลังศัพทเปนที่เก็บเสียงในระดับลึกและมีการปฏิสัมพันธระหวางกฎเกณฑการสรางคํา
                           ( morphological rules ) เชน การเติมวิภัตติ และปจจัย การประสมประสานคํา  และกฎทางเสียงของภาษา
                           ( lexical phonological rules )  ในคลังศัพทประกอบดวยคําที่มีหนวยเสียงตางๆ ในระบบเสียงของภาษา

                           เปนสวนประกอบ เสียงในรูปลึกจะถูกเก็บไวในลักษณะที่เปนองคประกอบของสัทลักษณ
                           ( phonetic features ) และเก็บเฉพาะสัทลักษณยอยที่จําเปน ( marked ) สําหรับเสียงนั้นๆ ในระบบเฉพาะ
                           ภาษาเทานั้น   สัทลักษณยอยใดที่สามารถระบุคาไดโดยกฎซ้ําซอน  ( redundancy rules )  ซึ่งอาจจะเปน

                           กฎเฉพาะของภาษา ( language specific rules ) หรือเปนกฎของไวยากรณสากล ( universal grammar )
                           สัทลักษณนั้นไมจําเปนตองระบุไว  คา +   หรือ –   ของสัทลักษณเหลานี้จะไดมาจากกฎซ้ําซอน

                           ( redundancy rules ) โดยอัตโนมัติ

                                 ทั้งนี้แนวยึดของไวยากรณเพิ่มพูนก็คือ ความงายหรือซับซอนนอยที่สุด ( simplicity ) ของระบบ

                           ซึ่งถือวาเปนมาตรวัดที่ใชประเมิน ( evaluation metric ) ไวยากรณที่ดีที่สุดและเหมาะที่สุด

                                 การเก็บขอมูลเสียงในระบบเสียงของภาษา สัทวิทยาเพิ่มพูนยึดหลักของความงายที่สุดวาคือ

                           การมีจํานวนสัทลักษณที่ตองระบุนอยที่สุด ( minimally specified features ) โดยที่ศัพทแตละคํามีขอมูล
                           ที่ตองระบุนอยที่สุดในระดับลึก ( lexical minimality )  และมีขอมูลสมบูรณปรากฏเมื่อออกเสียงจริงใน
                           ชั้นผิว ( fully specification )  ขอมูลสัทลักษณที่ตองระบุเปนขอมูลที่จําเปนที่บงชี้ความเปนเอกลักษณ

                           ของหนวยเสียงนั้นๆ ( markedness ) ซึ่งขอมูลนี้ไมสามารถคาดเดา ( predict )ได  สําหรับขอมูลที่ไมตอง
                           ระบุในคลังศัพท เปนขอมูลสัทลักษณที่สามารถคาดเดาไดจากบริบทในการเกิดเสียงรวม หรือเปน

                           ขอมูลสัทลักษณที่เปนคุณสมบัติตามแนวโนมของเสียงโดยทั่วๆ ไปในไวยากรณสากลหรือไวยากรณ
                           เฉพาะของภาษานั้นๆ อาทิ  เชน  เสียงสระและพยัญชนะเสียงเปด [+son]  จะเปนเสียงกองโฆษะในภาษา
                           สวนมาก เชนนี้คา [+voice]  ไมจําเปนตองระบุสําหรับเสียง  [+son]    ในคลังศัพท แตคา  [+vce]

                           นี้จะปรากฎเมื่อผูพูดพรอมจะออกเสียงจริง โดยไดคามาจากกฎซ้ําซอน (redundancy rule) ดังนี้


                                 (1)    [+son] →      [+vce]
   49   50   51   52   53   54   55   56   57   58   59