Page 43 -
P. 43

6) การเพิ่มคุณภาพสิ่งแวดลอม ผลประโยชนดานสิ่งแวดลอมเปน
 ผลประโยชนทั้งทางตรงและทางออมที่สามารถและไมสามารถวัดเปนมูลคา  ไมสามารถนำมาใชประเมินมูลคาทางการเงินไดโดยตรง แตอาจตองใชวิธี    โครงการหนังสืออิเล็กทรอนิกส์ด้านการเกษตร เฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว
 ในการประเมินมูลคาทางออมแทนดังแสดงในภาพที่ 2-3
 ทางการเงินได
 ลักษณะของผลงานวิจัยดังกลาวขางตน สามารถสรางผลกระทบ        การพิจารณาคัดสรรงานวิจัย   2.3 การประเมินผลตอบแทนทางเศรษฐกิจของโครงการวิจัย
 ตอเศรษฐกิจและสังคมไดโดยผานการเปลี่ยนแปลงของอุปสงคและอุปทาน       การประเมินผลตอบแทนทางเศรษฐกิจหรือการประเมินผลกระทบ

 วิทยาศาสตร   วิทยาศาสตร
 ในระบบเศรษฐกิจ เปนผลใหผลประโยชนที่อยูในรูปของสวนเกินทางเศรษฐกิจ  งานวิจัยพื้นฐาน   งานวิจัยประยุกต   ทางเศรษฐศาสตร์ของโครงการวิจัยเป็นการใช้กรอบแนวคิดทาง
 สังคมศาสตร   สังคมศาสตร   เศรษฐศาสตร์ เพื่อวิเคราะห์ผลประโยชน์ที่เกิดขึ้นจากโครงการวิจัย โดยผล
 เปลี่ยนแปลงไปดวย ทั้งนี้ งานวิจัยทุกโครงการมีวัตถุประสงคเพื่อกอใหเกิด
 ผลประโยชนสุทธิที่สามารถคำนวณเปนสวนเกินทางเศรษฐกิจที่มีมูลคา         การลงทุนในงานวิจัย   ประโยชน์เหล่านี้ก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงในสวัสดิการสังคมที่ดีขึ้นในรูป

 เปนบวกทั้งสิ้น โดยทั่วไป ผลประโยชนจากงานวิจัยสามารถจำแนกออกเปน      ลักษณะของผลงานวิจัย   แบบต่างๆ เช่น 1) การเพิ่มขึ้นของผลผลิต 2) การพัฒนาคุณภาพสินค้าหรือ
            การพัฒนาผลิตภัณฑ์ใหม่ 3) การประหยัดทรัพยากรโดยลดต้นทุนการผลิต
 3 กลุมหลักๆ ดวยกัน คือ ผลประโยชนที่มีตอ การผลิต การบริโภค และ     องคความรูพื้นฐาน   การเพิ่มปริมาณผลผลิต   การเพิ่มคุณภาพผลผลิต   หรือลดค่าใช้จ่ายในการบริโภค และ4) การพัฒนาสุขภาพอนามัย คุณภาพ
 สังคม/สิ่งแวดลอม ทั้งนี้ เมื่อนำหลักการทางเศรษฐศาสตรมาพิจารณา      การลดตนทุนการผลิต  การเพิ่มคุณภาพชีวิต/สังคม การเพิ่มคุณภาพสิ่งแวดลอม   ชีวิตและสิ่งแวดล้อมให้ดีขึ้น ซึ่งเป็นประโยชน์ต่อเกษตรกร ชุมชน หรือสังคม

 ประเมินผลประโยชนที่เกิดขึ้นกับ  3  กลุม  ดังกลาวแลว  จะเห็นไดวา          โดยรวมที่เกิดขึ้นเหล่านี้จะถูกนำมาคำนวณเพื่อใช้วิเคราะห์ต้นทุน-ผล

 ผลประโยชนที่เกิดขึ้นกับสองกลุมแรกนั้น ผลประโยชนสวนใหญสามารถ     ผลประโยชนจากงานวิจัย   ตอบแทนของโครงการวิจัย โดยพิจารณาจากการเปลี่ยนแปลงในมูลค่าทาง

 แสดงเปนมูลคาของเงินตราไดอยางชัดเจน เนื่องจากสินคาและบริการ         ดานการผลิต   ดานการบริโภค   ดานสังคม/สิ่งแวดลอม   เศรษฐกิจที่เกิดขึ้น ดังแสดงในภาพที่ 2-4
 ในกลุมของการผลิตและการบริโภคนั้น มีระบบราคาที่ผานกลไกตลาดเปน        เมื่อผลของโครงการวิจัยก่อให้เกิดการเพิ่มขึ้นของผลผลิต จาก

 ตัวชี้วัดมูลคาทางการเงินอยางชัดเจน ดังนั้น ผลประโยชนทางเศรษฐศาสตร     ภาพ 2-4 (ก) สมมติให้สังคมมีอุปทานของผลผลิตเป็นเส้นตรงแนวตั้ง (เส้น
 มูลคาทางตรง   มูลคาทางออม
 จาการลงทุนในงานวิจัยตางๆ จึงสามารถประเมินไดจากสวนเกินของผูผลิต      Q S ) มีราคาของผลผลิตคงที่เป็นเส้นแกนนอน (P D) จะแสดงให้เห็นว่า
              0 0
                                                        0
 สวนเกินของผูบริโภค หรือสวนเกิน ทางเศรษฐกิจไดโดยตรง นอกจากนี้   สวนเกินทางเศรษฐกิจ   มูลคาจากการใชประโยชน   สถานการณ์เดิมนั้นสังคมมีผลผลิตในปริมาณเท่ากับ 0Q  ตัน/ปี โดยมีราคา
                                                          0
 ผลประโยชนจากงานวิจัยที่เกิดขึ้น  ในสองกลุมนี้ยังรวมถึงผลประโยชน     สวนเกินของผูบริโภค   มูลคาจากการไมไดใชประโยชน   ผลผลิตเท่ากับ 0P  บาท/ตัน ในที่นี้สมมติให้ผลของโครงการวิจัยด้านเกษตร
                           0
            ก่อให้เกิดการเพิ่มของผลผลิตโดยตรง  (โดยราคาของผลผลิตยังไม่
 ทางออม  ซึ่งไมอาจวัดเปนมูลคาทางการเงินไดโดยตรง  อยางไรก็ตาม          สวนเกินของผูผลิต   มูลคาจากการไมไดใชประโยชน   เปลี่ยนแปลง) จากระดับเดิม (0Q  ตัน/ปี) ไปยังระดับใหม่ (0Q ตัน/ปี) จึง
                                                                 1
                                        0
 ผลประโยชนจากงานวิจัยที่เกิดขึ้นกับกลุมของสังคม/สิ่งแวดลอมนั้น         ทำให้เกิดการเคลื่อนย้ายของเส้นอุปทานไปเป็นเส้น Q S มีผลทำให้จุด
                                                            1 1
 การประเมินผลประโยชนคอนขางมีลักษณะเฉพาะตัว กลาวคือ ผลประโยชน     ผลประโยชนทางเศรษฐศาสตรจากงานวิจัย   ดุลยภาพ ณ ระดับราคาและปริมาณเดิม (0P  และ 0Q ) คือ จุด a เคลื่อน
                                                          0
                                                 0
 ที่เกิดขึ้นประกอบดวยผลประโยชน ทางตรงที่สามารถคำนวณใหอยูในรูป   ย้ายไปยังจุดดุลภาพใหม่คือจุด b ( ณ ระดับราคาเดิมแต่ปริมาณใหม่ คือ
 ของมูลคาทางการเงินไดหาก ผลประโยชนที่เกิดขึ้นมีระบบราคาตลาดเปน   ภาพที่ 2-3 กรอบการประเมินผลประโยชนทางเศรษฐศาสตรจากงานวิจัย   0P  และ 0Q ) การวัดผลทางเศรษฐกิจของโครงการวิจัยเนื่องจากการเพิ่ม
               0
                        1
 ตัวชี้วัด  และผลประโยชน  ทางออมที่เกิดขึ้นในกรณีที่ระบบราคาตลาด       ที่มา: กัมปนาท วิจิตรศรีกมล (2553)   ผลผลิตจึงพิจารณาได้จากมูลค่าของผลผลิตที่เพิ่มขึ้นเท่ากับ Q abQ บาท/ปี
                                                                    1
                                                               0
            แสดงด้วยพื้นที่แรเงาดังภาพ


 20  21
                                                                            23
   38   39   40   41   42   43   44   45   46   47   48