Page 78 -
P. 78
โครงการหนังสืออิเล็กทรอนิกส์ด้านการเกษตร เฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว
ออน การรักษาชายฝงทะเล การควบคุมน้ำทวม การทรุดของดิน และการรักษาน้ำ ซึ่งการเพาะเลี้ยงเปน
สาเหตุหลักที่ทำใหพื้นที่ปาชายเลนลดลงอยางมาก ในชวงป 2543 - 2547 ภายหลังมีการหามเลี้ยงกุง
ภายในพื้นที่ปาชายเลน จึงทำใหพื้นที่ปาชายเลยสูญเสียนอยลง ในป 2552-2557 ปญหาดาน
สิ่งแวดลอมอีกดานคือ การเพาะเลี้ยงกุงสงผลตอการสรางมลพิษทางน้ำเนื่องจากการปลอยน้ำที่ใชเลี้ยง
สัตวน้ำโดยปราศจากการบำบัด ซึ่งน้ำเหลานี้มาจาการการยอยสลายของอาหารสัตวน้ำที่เหลือ และของ
เสียจากสัตวน้ำ ซึ่งการจัดการฟารมสัตวน้ำเพื่อลดสิ่งแวดลอมหรือระบบนิเวศที่เปนพิษ ไดมีการริเริ่มให
มีการจัดการทรัพยากรน้ำสำหรับการเพาะเลี้ยงอยางยั่งยืน โดยการมีการปฏิบัติสำหรับการเพาะเลี้ยงที่
เปนมิตรกับสิ่งแวดลอม เชน การผสมผสานการเลี้ยงสัตวน้ำใหพึ่งพาอาหาร การผสมสารการเลี้ยงสัตว
น้ำรวมกับการปลูกขาว การผสมผสานกับการทำปศุสัตวอื่นๆ หรือการเกษตรอื่นๆ การนำเทคโนโลยี
ดานการจัดการจุลชีวมาให จะชวยใหเกิดความสมดุลระหวางสภาพแวดลอม ประโยชนดานเศรษฐกิจ
และการยอมรับของสังคม
การจัดการระบบการเลี้ยงและการจัดการสิ่งแวดลอมจากการเพาะเลี้ยงสัตวน้ำรูปแบบที่
ทันสมัยและทำไดจริงมีหลายประเทศ เชน ในการเพาะเลี้ยงของชาวตะวันตก (Folke C. and Kautsky
N., 1992)พบวา การเพาะเลี้ยงแบบสัตวน้ำชนิดเดียว เชน การทำฟารมแซลมอน การทำฟารมกุงนั้นจะ
ทำใหระบบนิเวศเกิดความเครียด นอกจากนั้นยังเปนฟารมยังมีลักษณะการใชทรัพยากรอยางไมมี
ประสิทธิภาพ รวมทั้งเกิดผลผลิตสัตวน้ำพลอยไดจำนวนมาก เปนสัตวน้ำที่เลี้ยงเพื่อการผลิตจำนวนมาก
และการสงออก การจัดการที่สามารถรักษาระบบนิเวศไดนั้นนักวิจัยไดเสนอแนวทางในการเลี้ยงแบบ
บูรณาการซึ่งเปนของระบบประเทศจีน โดยการเพาะเลี้ยงที่เปนระบบรวมกันระหวางการเลี้ยงสาหราย
เลี้ยงหอย และปลาแซลมอนซึ่งสามารถเพิ่มประสิทธิภาพการเลี้ยง ลดของเสีย ลดการใชทรัพยากร
หลีกเลี่ยงสารเคมีและยาตางๆ ซึ่งจะกระทบกับสภาพแวดลอมนอยลง
ประเทศสิงคโปร กรณีศึกษาของประเทศสิงคโปร (World Aquaculture Society, 2020)
พบวา นวัตกรรมของการทำฟารมเพาะเลี้ยงสัตวน้ำในสิงคโปร นั้น ไดนำเทคโนโลยีและนวตกรรมใหม
มาใช สำหรับการทำฟารมเพาะเลี้ยงสัตวน้ำชายฝง มีการจัดทำระบบน้ำที่มีออกซิเจนต่ำใหดีขึ้น ฟารม
ถูกออกแบบใหมีอุปกรณในการตรวจสอบระบบคุณภาพน้ำอยางทันเวลา (Real time) ที่จะสงขอมูล
เตือนไปยังเกษตรกรไดเพื่อระดับคุณภาพน้ำต่ำ มีการนำระบบโซลาเซลลมาใชกับแบตตารี่แทนการใช
ไฟฟาสำหรับอุปกรณตรวจสอบระดับออกซิเจนในอากาศ ดัง
หนา | 66