Page 223 -
P. 223
โครงการหนังสืออิเล็กทรอนิกส์เฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี
คำาปรารภในการพิมพ์ครั้งที่ ๒*
พันเอก นายวรการบัญชาได้ให้เกียรติข้าพเจ้า โดยจะนำาโคลงนิราศหริภุญชัยไปพิมพ์
แจกในงานฌาปนกิจศพ เจ้าแม่กาบแก้ว ณ ลำาพูน ผู้เป็นมารดา คำาอธิบายโคลงเรื่องนี้ ข้าพเจ้า
ได้เรียบเรียงขึ้นใน พ.ศ. ๒๔๘๗ และสมาคมภาษาและหนังสือแห่งประเทศไทย พิมพ์เป็น
รูปเล่มครั้งแรกใน พ.ศ. ๒๕๐๓ จำานวน ๑,๐๐๐ เล่ม จำาหน่ายเล่มละ ๗ บาท แต่กระนั้นก็หา
ผู้ซื้อไม่ใคร่ได้ จนบัดนี้หนังสือได้หมดไปเอง มีผู้ต้องการใช้หนังสือนี้อีกมากแต่กลับหาซื้อไม่ได้
โคลงสี่สุภาพบังคับใช้คำาวรรณยุกต์ เอกเจ็ด โทสี่ และยอมให้ใช้คำาตายแทนคำา
วรรณยุกต์เอกได้ คุณธนิต อยู่โพธิ์ ได้กรุณาชี้แจงว่า กวีโบราณถือว่าคำาที่มีเสียงสระอำาจัดเป็น
คำาวรรณยุกต์เอกได้เช่นกัน คุณโสม พัตรสันดร ได้เทียบภาษาอีสานกับคำาอธิบายของข้าพเจ้า
และเขียนบทความลงในวารสารของสมาคมภาษาและหนังสือแห่งประเทศไทย ปีที่ ๔ เล่ม ๑
คุณสงวน รอดบุญ ได้ศึกษาเทียบกับภาษาลาวในวารสารเดียวกัน ปีที่ ๗ เล่ม ๑ นอกจากนั้น
คุณวิจิตร ยอดสุวรรณ ได้ศึกษาสถานที่โบราณตามที่ปรากฏอยู่ในหนังสือเล่มนี้เทียบกับ
ตำานานต่างๆ ซึ่งได้ขออนุญาตนำามาลงไว้ท้ายหนังสือเล่มนี้แล้ว
ในการพิมพ์ครั้งที่ ๒ นี้ ข้าพเจ้ามีเวลาเขียนใหม่ทั้งหมดไม่ถึง ๙๐ ชั่วโมง ฉะนั้น จึงได้
ถอดความโคลงอย่างรีบเร่ง พอให้เห็นแนวทางความหมายของโคลง โดยไม่คำานึงถึงความ
ไพเราะแต่ประการใด หวังว่าคงจะมีผู้ศึกษาค้นคว้าและปรับปรุงโคลงเรื่องนี้ให้ดีขึ้นในโอกาส
ต่อไป
โคลงนิราศหริภุญชัย แต่งขึ้นแต่ พ.ศ. ๒๑๘๐ หรือก่อนนั้นขึ้นไป เข้าใจว่าอาจแต่งขึ้น
ใน พ.ศ. ๒๐๖๐ เมื่อพระแก้วมรกตยังประดิษฐานอยู่ที่เชียงใหม่ ภาษาเก่ามากจนยากที่จะหา
ผู้อ่านให้เข้าใจได้ คำาอธิบายเล่มนี้จะช่วยให้เข้าใจความหมายของโคลงได้ดีขึ้นพอสมควร
ขอให้คุณความดีทั้งนี้และกุศลทักษิณานุปทาน ซึ่งพันเอก นายวรการบัญชา ได้บำาเพ็ญและ
จัดพิมพ์คำาอธิบายโคลงเล่มนี้ จงเป็นมหากุศลดลบันดาลให้เจ้าแม่กาบแก้ว ณ ลำาพูน ประสบสุข
ในสัมปรายภพโน้น เทอญ
ประเสริฐ ณ นคร
๒๑ ก.พ. ๒๕๑๖
*จาก ศาสตราจารย์ ดร.ประเสริฐ ณ นคร. ๒๕๑๖. โคลงนิราศหริภุญชัย. โรงพิมพ์พระจันทร์.
221
