Page 20 -

โครงการพัฒนาหนังสืออิเล็กทรอนิกส์เฉลิมพระเกียรติ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี

ลักษณนามภาษาไทยกับภาษามือไทย

อภิลักษณ ธรรมทวีธิกุล
จิรภา นิวาตพันธุ

ฟลิปป ดิลล
จีรพรรณ พรหมประเสริฐ

1.บทนํา

ลักษณนามเปนหนวยวากยสัมพันธซึ่งเปนสวนหนึ่งของสากลลักษณภาษา (language

universal)โดยทําหนาที่หลักในการจําแนกกลุมคํานามตามลักษณะกายภาพ คุณสมบัติทาง

อรรถศาสตร และ/หรือคุณสมบัติทางวากยสัมพันธ ระบบลักษณนามในแตละภาษาอาจมีความ

เหมือนหรือแตกตางกันเนื่องจากลักษณะของตัวภาษาเอง เชนภาษารูปคําติดตอ (agglutinatvie

language) และภาษาหลอหลอมหนวยคํา (fusion language) มักพบวามีระบบการจัดแบงคํานาม

ที่แตกตางจากภาษารูปคําโดด (isolating language) ซึ่งมักจะใชลักษณนามจํานวนนับ (numeral

classifiers) เปนหลัก นอกจากนี้โลกทัศนที่แตกตางอันเปนผลสืบเนื่องมาจากอิทธิพลของ

วัฒนธรรม และสภาพแวดลอมทางสังคม ฯลฯ เปนอีกปจจัยหนึ่งที่ทําใหภาษาแตละภาษามีการจัด

กลุมคํานามตามลักษณะกายภาพและคุณสมบัติทางอรรถศาสตรที่แตกตางกันไป(Aikhenvald

2003) บทความนี้ศึกษาลักษณนามภาษาไทยเทียบเคียงกับลักษณนามภาษามือไทยที่ใชสําหรับ

คํานามเดียวกันกวา 500 คํานาม โดยรวบรวมไวเปนรายการศัพท เพื่อเปนฐานขอมูลลักษณนาม

สองภาษา เพื่อประโยชนในการใชและการประยุกตใชตางๆ

2. ลักษณนาม

Allan 1997 (อางถึง ใน Aikhenvald 2003:13) ใหคําจํากัดความลักษณนามวา

“หนวยคําที่ปรากฏในโครงสรางชั้นผิวภายใตเงื่อนไขกําหนด” ซึ่งแสดงถึง “คุณลักษณะสําคัญของ
คํานามที่อางถึง” ในการศึกษาและจัดประเภทระบบลักษณนามภาษาตางๆทั่วโลกกวาหารอยภาษา

Aikhenvald 2003 สรุปวาโครงสรางหนวยคําและวากยสัมพันธซึ่งเปนบริบทของลักษณนามที่

ปรากฏเปนโครงสรางชั้นผิวนี้ เปนตัวบงบอกประเภทของระบบลักษณนามของแตละภาษา

Aikhenvald ไดจัดประเภทของระบบลักษณนามเปนประเภทตางๆซึ่งสรุปโดยสังเขปไดดังนี้

2.1 ลักษณนามคํานาม (Noun Classifiers)

ลักษณนามคํานามมักจะสหสัมพันธกับอรรถลักษณของคํานามที่อางถึง และปรากฏ