Page 491 -

์
ิ
ื
ิ
โครงการพัฒนาหนังสออเล็กทรอนกสด้านการเกษตร เฉลมพระเกียรตพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว
ิ
ิ

476

14.2.2.2 การเก็บตัวอยางปูบริเวณหาดหิน

หาดหินที่มีปูอาศัยอยูมากมักเปนหาดหินที่มีลักษณะประกอบดวยหินกอนเล็กและ
กอนใหญวางซอนกันไปมา และอยูใกลกับแนวปะการังน้ำตื้น โดยใหสังเกตตามรอยแยกของหิน และที่สำคัญจะตอง

พลิกหินที่มีขนาดเล็กเพื่อคนหาปูซึ่งมักจะอาศัยใตกอนหิน ทำการเก็บตัวอยางโดยการจับดวยมือ ปูที่มีขนาดเล็ก
และอยูในซอกหินอาจใชปากคีบชวยในการดึงตัวอยางออกมา สำหรับปูที่วายน้ำอยูตามแองน้ำขังและอยูในที่โลง

อาจจะใชสวิงตักตัวอยาง ในชวงน้ำขึ้นอาจวางลอบทิ้งไวในแนวดานนอกของหิน ถาบริเวณที่เก็บตัวอยางมีลักษณะ

เปน กองหินหรือโขดหินขนาดใหญ อาจใชเหยื่อตกปูใกลกับกองหินหรือโขดหิน ปูจะเกาะมาที่เหยื่อและแทะกน
ิ
เหยื่อ จะตองเตรียมสวิงเพื่อรองรับปูเมื่อยกเหยื่อพรอมปูขึ้นมาเหนือน้ำ (ภาพที่ 14.4 ข)

14.2.2.3 การเก็บตัวอยางปูบริเวณหาดเลนและปาชายเลน

ปูที่อยูในหาดเลนสวนใหญขุดรูฝงตัว เชน ปูกามดาบ ปูกามหัก ถาเปนชวงน้ำลงก ็
จะวิ่งไปมาเปนฝูงใหญ เชน ปูทหารกามโคง กใชพลั่วขุดรูแลวใชมือจับ การจับปูกามดาบควรเลือกจับเพศผูเปนหลัก
็
และถาเปนเพศเมียควรสังเกตวาอาศัยอยูกับเพศผูชนิดใด เนื่องจากปูกามดาบใชกามขนาดใหญเปนลักษณะสำคัญ

ในการจำแนกชนิด ถาเปนปูในปาชายเลน ปูมักหลบซอนอยูตามรากไมชายเลน เชน ปูแสม อาจจะตองตัดรากไม
ทิ้งและใชมือจับ หรือใชกับดักปูแสมที่ทำมาจากกระปอง ถาเปนกลุมปูทะเลอาจใชขอเกี่ยวและจับดวยมือ (ภาพที่

14.4 ค)

14.2.2.4 การเก็บตัวอยางปูในแนวปะการัง

ปูที่อยูในแนวปะการังมักมีขนาดเล็กและอาศัยรวมกับสัตวอื่น ๆ ในแนวปะการัง

เชน ปะการังแข็ง กัลปงหา ฟองน้ำ เปนตน ดังนั้นการเก็บตัวอยางจะใชวิธีการดำน้ำแบบ SCUBA และคนหา
ตัวอยางตามสิ่งมีชีวิตตาง ๆ ในแนวปะการังอยางละเอียดโดยใชมือจับ ตัวอยางที่หลบซอนตามซอกหินซอกปะการัง

อาจใชเข็มรอยมาลัยยิง ซึ่งตองระมัดระวังเพราะอาจทำใหตัวอยางแตกหัก และบริเวณที่ไมสามารถเขาไปไดจะใชวิธี

ถายรูปตัวอยาง สำหรับตัวอยางที่อยูบนพื้นทรายตามเศษกอนกรวดและปะการังและมีการพรางตัว จะใชวิธี นอน
ราบไปกับพื้นและคอยเฝาสังเกตปูที่มีการขยับตัวและเคลื่อนที่ (ภาพที่ 14.4 ง)

14.2.2.5 การเก็บตัวอยางปูที่อาศัยบนพื้นทะเลนอกฝง

ปูที่อาศัยอยูบนพื้นทะเลนอกฝง มักอยูในเขตที่เปนเขตน้ำลึก จึงตองใชวิธีการ
เก็บตัวอยางปูจากเครื่องมือประมงตาง ๆ เชน อวนจมปู ลอบปู อวนรุน และอวนลาก โดยเครื่องมือประมงหลักที่

สามารถเก็บตัวอยางปูไดหลากชนิด คือ อวนจมปู เวลาเก็บตัวอยางจะตองไปตามทาเทียบเรือที่เปนชุมชนประมง
ู
ชาวประมงจะนำอวนมาปลดปูออก ซึ่งในอวนปูมักจะมีปอื่น ๆ หลากชนิดติดมาดวย เวลาที่ปลดตองใชตะขอชวยใน
การปลดปูออกจากอวน หรือเก็บจากเขงที่ชาวประมงปลดปูทิ้งไวแลว แตสวนใหญชาวประมงมักจะหักกามหรือ

ขาทิ้งเพื่อความรวดเร็วในการปลด จึงอาจตองคนหากามในเขงมาประกอบตัวปูดวย รวมทั้งคนหาจากซากปูแหงที่
ถูกทิ้งไวในบริเวณนั้น (ภาพที่ 14.4 จ)

ปูประเทศไทย (Crabs of Thailand)